ANASAYFA KAPAK YAZILARI ŞEYTAN ÖN YARGIDA SAKLIDIR
ŞEYTAN ÖN YARGIDA SAKLIDIR

ŞEYTAN ÖN YARGIDA SAKLIDIR

47
0

Son yıllarda yaşanan olaylar nedeniyle yargı ağır darbe aldı. Bunun en temel nedeni ön yargılarla hareket edilmesiydi.

Ön yargı bireyde, öteki bireylere, toplumsal kümelere karşı sevgi ya da düşmanlık duygusu uyanmasına yol açan, koşullanmış bir duygusal tutumu yansıtan sığ inançtır.

Ön yargı çoğu zaman zayıf ve korkakların başvurduğu bir yoldur. Ön yargılı kendinden başkasını dinlemez. Tehdit altında olduğunu düşünür. Başkalarının kendisine kötülük yapabileceğini zanneder.

Ön yargılı bencildir. Dünyanın kendi etrafında döndüğünü düşünür. Herkese şüpheyle bakar. Bazen de tam tersi olur. Bazılarına öyle bağlanır ki onların yanlış yapabileceğine inanmaz. Gerçek tüm çıplaklığıyla ortaya çıktığında tevil yoluna gider. “Yapmışsa vardır bir nedeni” der.

Ön yargı suizandır, yıkıcıdır, darbecidir. Hüsn-ü zannın en büyük düşmanıdır. Oysa insan hüsn-ü zanna memurdur.  “Sû’-i zan ise, maddî ve manevî içtimaiyatı zedeler.” (Mesnevi-i Nuriye) Ön yargı toplumda dinamit etkisi yapar. Bireyleri birbirine düşman eder. Herkesi makul şüpheli ilan eder. “Sû’-i zan etmeyin. Sû’-i zan, yanlış karar vermeye sebep olur.” (Hadis-i Şerif) tavsiyesine uymaz. “Hüsn-ü zan ediniz; sû’-i zan, hem size, hem onlara zarar verir.” (Münazarat) uyarısını dikkate almaz.

Sağlıklı toplum ön yargılardan arınarak mümkün olur. Bediüzzaman uyarıyor. “Dikkat ediniz; gözünüzle görseniz dahi perdeyi yırtmayınız. Fenalığa karşı iyilikle mukabele ediniz. Fakat çok ihtiyat ediniz, sır vermeyiniz. Zâten sırrımız yok, fakat vehhamlar çoktur.” (Emirdağ Lahikası)

Ön yargı fenalıktır. Güzel gören güzel düşünür, ön yargıyı terk eder.  Fena adama, iyisin iyisin denilse iyileşmesi ve iyi adama, fenasın fenasın denildikçe fenalaşması çok vuku’ bulmuştur. Dolayısıyla güzel zannetmeli.

 

Ön yargı pişman ve düşman eder

İnsan bilmediğinin düşmanıdır. Ön yargı bilmediğimiz şeyler hakkında verdiğimiz hükümdür. En adaletsiz yargı ön yargıdır. Ön yargı çok boyutlu düşünememenin sonucudur. Genelde ani kararlar vermeye neden olur. Bundan dolayı özür dilemek, geri adım atmak zorunda kalınır.

Ön yargı tarafgirliktir. Birinin yanında başkasının karşısındadır. Empatiden yoksundur. Ötekinin yerine koyamaz. Başkasını okuyamaz.

Ön yargılı düşman üretir. Karşıdakini hain olarak görür. Ön yargıların olduğu yerde kişiler düşüncelerini söylemekten korkar. Davranışlarını ve kendilerini açıklamakta zorlanırlar.

Ön yargılı mutsuzdur. Mutsuzluk bulaşıcıdır. Kişi kendisi neyse başkasını öyle düşünür. Ön yargı, ön yargı doğurur. Karşılıklı güvensizlik oluşturur. Ön yargılı affetmenin güzelliğini yaşayamaz. Gâh korkunç, gâh komik duruma düşer.

 

Ön yargı şeytandandır

Şeytandan insana sirayet eden dört hastalık vardır. “Yeis, ucub, gurur, sû’-i zan.” Ön yargı, sû’-i zan ve gururdandır. Bunun için şeytandandır. Şeytan kendinin ateşten, insanın balçıktan yaratıldığını, dolayısıyla kendinin daha üstün olduğunu söyleyerek Hz. Âdem’e secde etmemiştir. Bilmediği şey hususunda peşin hüküm vermiş, düşmanlık etmiştir.

Ön yargılı acele ve bilgisizce hareket eder. Acele işe şeytan karışır. Acele şeytandan, teennî Rahman’dandır. Nefis ön yargılıdır. Onda kara bir nokta vardır. O var olduğu müddetçe insan hakikati bütün boyutlarıyla göremez. Oradan bakan her yeri karanlık görür.

Allah adildir, ön yargılı değildir. Sabırlıdır, aceleci değildir.  İnsan o kadar günah işler de yine tövbe eder diye ömür bağışlar. Hakkındaki hükmü de vefat ettikten sonra verir. İnsan acelecidir. Karşısındaki hakkında onda olmayan şeylerden dolayı acele hüküm verir.

 

Bediüzzaman adildir, ön yargılı değildir

 

 

 

Yazının devamına dergimizin Ekim sayısından ulaşabilirsiniz…

 

 

Mustafa Oral
mustafaoral74@hotmail.com

(47)

YORUM YAZ

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir