Hafîziyete mazhariyet

Hafîz isminin tecellîsinin, kâinat yüzünde ve onun küçültülmüş mekanizması olarak tabir edebileceğimiz insanın hayat yolculuğunda an be an akislerinin göründüğünü müşahede etmekteyiz. Âlemlerin Rabbi, bu âlemden, yüksek maksadı yerine getiren insanın hayat levhalarını kayıt altına aldığı gibi, koskoca faaliyetlerin meydana geldiği, daha sınırlarının bile çizilemediği kâinat sayfalarını da kayıt altına alıyor.

Âlemi, Alîm bir zatın ilminin vücut giymiş bir tezahürü olarak düşündüğümüzde, zaten kayıt altına alınmaktan bizâtihi bahsetmiş oluyoruz. Yani onun ilminde olarak muhafaza olmak. “Bizzat eşyanın ya da kâinat dediğimiz evrenin hâfızası var mıdır?” diye zihnimize hücum eden soru gruplarına muhatap olunca cevap aramaya başlıyoruz. Evet, yıllar öncesinden birtakım düşünürler kâinatın hâfızası olduğunu söylemiş, hatta bu hâfızaya “akaşa” adını vermişler. Akaşa, evrendeki her bir hareketin, oluşumun kaybolmadığı, hepsinin bir yerde kaydedildiği mânâsını taşıyor. Bu kaydedilen yeri felsefecilerden bazıları “gökyüzü” diye isimlendirmiş. Biz Kur’ân talebeleri ise bu yeri Levh-i Mahfuz diye adlandırıyoruz. Yani olmuş ve olacakların bilgisinin olduğu yer, ilm-i İlahînin bir ünvânı. Bu muhafaza levhasının iki defterinden bahsediyor Bediüzzaman Hazretleri; İmam-ı Mübin ve Kitab-ı Mübin. İmam-ı Mübin’de kayıt altında olanlar Allah’ın dilemesi ile Kitab-ı Mübin’de gözüküyor. Sanki saydam ve görünmez bir kalemle çizilen yazıların bir mürekkeple boyanıp görünür kılınması gibi emir geldiğinde dış âlemde var oluyor. Zerreler her şeyi kayıt altına alıyor. Hava zerrelerinin sırtlarında taşıdıkları kelimeleri düşürmeden, eksiltip artırmadan emanetlerini karşıdaki dinleyenin kulağına iletmeleri, onların da Hafîz isminin tecellîsine muhatap olduklarını gören gözlere gösteriyor.

Aslında eşyanın ve kâinatın Allah’ın isim ve sıfatlarına ayna olma bakımından esasen ve en önce Rabbimizin isimlerini muhafaza ettiklerini söyleyebilir miyiz? Bir sarı çiçek en evvel Hayy ismini, daha sonra üzerinde gözüken Müzeyyin, Münazzım, Mülevvin, Musavvir gibi pek çok isimleri hâfızasında taşıması bir bakıma çiçeğin anlam yüklü dünyasını ve muhafaza ettiklerini bildiriyor. Bir çekirdekte onun bütün programının yazılmış olması gibi aynı zamanda mazhariyetine memur olduğu esma-i hüsnanın da muhafazakârlığını Hafîz ismiyle yerine getiriyor.

Parapsikoloji’nin alt dallarından biri olarak karşımıza çıkan psikometri de aslında bir bakıma eşyanın hâfızasının olduğunu bizlere ispat ediyor. Psikometri, dokunulan nesneler üzerinden ona daha önce dokunmuş kişiler hakkında bilgi alınabilmesi anlamına geliyor. Bu hakikat ise hiçbir şeyin kaybolmadığının, kayıt edildiğinin bir örneği. Resulallah’a Hayber’in fethinden sonra Yahudi bir kadının zehirli bir keçi küreği ikram etmesinin ardından Resulallah ve arkadaşları onu yemeğe hazırlanmış iken Resulallah’ın birden, “Ellerinizi çekiniz! Şu kürek, etin zehirlenmiş olduğunu bana haber veriyor.” (Sünen, 4:175) diye keçi küreğinin zehirli olduğunu haber vermesi, eşyaların mazi vukuatına dair yaşanılanları muhafaza etmesinin bir göstergesi. Bununla beraber yine kaynaklarda hanînü’l-ciz’ diye adlandırılan kuru hurma kütüğünün ağlaması da eşyanın hâfızasının olduğunun bir diğer örneğini teşkil etmekte. Resulallah’ın kendisine dayanarak hutbe okuduğu kuru direğin, minber-i şerif yapıldığı zaman minbere çıkıp orda hutbeye başladığında tabir-i diğerle deve gibi inleyip ağlaması, hüzünlenmesi bu konudaki delillerden bir tanesi olarak karşımıza çıkıyor.

Yazının devamına dergimizin Ocak sayısından ulaşabilirsiniz…

BENZER KONUDA MAKALELER:

Datasız tool olmaz Mülkiyet meselesi, tarih boyunca farklı boyutlarda insanların karşısına çıktı. Toprağı işlemeye başlayıp yerleşik tarıma geçtiğinde insanlar için arazinin sahibi olmak bir güç göstergesiydi. “Toprağı bol olsun” deyimi bu zamanlardan mı kaldı bilmiyor...
Toplumun hâfızası Toplumları oluşturan ana unsur insandır. Bu nedenle toplum yapısı da insana çok benzer. Diyebiliriz ki, aslında toplum, hücreleri insanlar olan büyükçe bir insandır. Dolayısıyla insanlarda olan özelliklerin bir kısmı toplum yapısında da büyük ölçekte...
Ne için tüm bu kaydetmeler? İnsan saklar, kaydeder, bazen biriktirir, koleksiyon yapar, hatırında tutmak için çaba harcar. Bunun için tonla yöntem gelişmiştir zaman içerisinde. Kimisi yazar; gününü, haftasını, asrını, fikrini yazar. Bazen şiir yazar, bazen makale. Kimisi çizer;...
Varlık ve hâfıza “El-hataü ve'n-nisyân, min hasâisi'l-insân” (Hata işlemek ve unutmak insanın özelliklerindendir) Eşyanın doğasında esas olan hatırlamaktır. Her şey hatırlar; aklı zorlayan ve mu'cizenin kendisini resmeden kozmosta her şey bir düzenin parçası ol...
Duyguların mührü Beyin, muhteşem şekilde yaratılmış bir organ. Öyle ki, beynin işlevleri 2 sayfaya sığdırılamayacak kadar geniş ve kapsamlı. Ve hâfıza; beyin söz konusu olduğunda ilk akla gelen kavramlardan birisi. Bittabi, şu anki varoluşumuzun farkında oluşumuzu da...

İlk yorumu siz yazın

Makale hakkında düşüncelerinizi paylaşın:

E-Posta adresiniz kesinlikle gizli kalacaktır.


*