Göç

“Sâni’-i Kerim, Fâtır-ı Rahîm, herbir taifenin resm-i geçit nöbeti bittikten ve o resm-i geçitten maksud olan neticeler alındıktan sonra, ekseriyet itibariyle dünyadan, merhametkârane bir tarz ile tenfir edip usandırıyor, istirahata bir meyil ve başka bir âleme göçmeğe bir şevk ihsan ediyor ve vazife-i hayattan terhis edildikleri zaman, vatan-ı aslîlerine bir meyelan-ı şevk-engiz, ruhlarında uyandırıyor.” (Sözler)

Gunter Grass, “Benim her yere gidesim var, hiçbir yere dönesim yok”, derken bitmez bir seferde olduğunu söylüyordu. Daryush Shayegan, ölümünden bir süre önce yapılan bir söyleşide “Göçebe düşüncenin dünyayı nasıl tekrar büyülü kılacağı üzerine kafa yoruyorum” diyordu.

Endülüs sonrası İspanya’da kalan Müslümanlara Mudejar ismi verilmekteydi. Sanatta ve mimaride çok yetenekli olan Mudejarlar, Güney Amerika’yı inşa eden kitle olmuş. Tarihçi Dr. B. Thomas’a göre, bugün Latin Amerika olarak bilinen, Güney Amerika bölgelerinin tasarlanmasında ve inşasında bizzat rol oynadılar. Dr. Thomas; “XVII. ve XVIII. yüzyılda pek çok yetenekli Müslüman işçi, Meksika, Yukarı Peru (Bolivya), Yeni Granada (Kolombiya), Guatemala ve Küba gibi İspanyol kolonilerine gitmek için anlaşmaya vardı. Bu ülkelerde sömürge binaları, taş işlerinde, ızgaralarında, marangozhanelerinde Mudejar dekorasyonunun açık delilini taşıyor” diyor.

Modern göçte, göçün sayısal artışı büyüdükçe gereklilikler artıyor. Bu maddî sermayeden sosyal sermayeye ihtiyaçları üretiyor. Norbert Elias’ın “Yerleşikler ve Yabancılar” adlı çalışması göçün çok boyutluluğunu ortaya koyuyor. Dışlanmak, aşağılanmak… Diğer taraftan, sahip olduğu kaynakları paylaşmak istememek. Turistin gözünde yabancı evcildir, diyor Zygmunt Bauman. Ancak misafir ile komşuluk farklı; çünkü komşuluk eşitlik gerektiriyor. Jacques Attali, “Yahudiler, Dünya ve Para” adlı kitabında şunu belirtiyor: “Kent yukarı doğru çıkışın daha kolay olduğu yerdir. Korkunun bir sebebi göçmenin hiyerarşide yerleşiğe tehdit oluşturmasıdır. Şehrin en yoksul yerlerine gelip buradan yükselen bir hayat…” Yahudiler mesela; sürekli fakirliğe düşüp sıfırdan başlamak yeteneklerinin gelişmiş olmasıdır. “Tam çok zengin olacaklarken her defasında onları tekrar fakir düşüren ve her şeye sıfırdan başlamaya iten bir şey meydana gelmiştir.” Yahudilerin göçmen başarısının sırrı olarak şu söyleniyor: “Nerede olursa olsunlar Yahudi olmayan komşuları için iyi olmayan hiçbir şey onlar için de iyi olamaz. Yahudi göçünün neticesi göçmenin en büyük gereksinimin iletişim olduğunu Julies Reuters anlamıştır: Bir gazete zaman ve yenilik satar. İletişim sektörü bu yüzden büyük oranda Yahudi kaynaklı olmuştur.”

Daryush Shayegan, “Öyle bir noktaya geldik ki; şayet dönüş olacaksa, ancak düştüğümüz yerden kalkarsak olacaktır” derken göçün zihinlerde gelişecek olmasına dikkat çekiyor: “Beni daima büyülemiş olan Wagner’in Parsifal’indeki formüldür bu: ‘Yara ancak onu açan mızrakla iyileştirilebilir.’ Rahatsızlığımıza bir çözüm varsa, ancak kararsızlık ve kuşkuyla uğraşarak ortaya çıkacaktır bu.”

Göçün (zihin ve emek) kurucu etkisinin tarihte iki büyük örneği vardır: Birincisi Hazreti Âdem Peygamber’in Cennet’ten dünyaya gönderilmesi… İkincisi, Peygamber Efendimiz’in (asm) Mekke’den Medine’ye göçü…

Yazının devamına dergimizin Ekim sayısından ulaşabilirsiniz…

BENZER KONUDA MAKALELER:

Muhakeme – 1 “Kesin bilgi sahibi olmadan hüküm vermek” Cenab-ı Hakk’ın sevmediği işlerdendir. Kur'ân muhakemeyi bir “iç tartışma”, yani akıl ve fikirle yapılan meşveret olarak ifade ediyor: “Bakınız, o âyetlerin başında ve âhirlerinde diyor ki: ‘Neden bakmıyor...
Öngörü “Basar masnuatı görüp de, basiret Sani'i görmezse çok garip ve pek çirkin düşer.” (Mesnevî-i Nuriye) Seyyid Şerif Cürcanî, basireti şöyle tarif eder: “Kudsî nur ile nurlanmış bir kalbin kuvvetidir ki, kalp bu kuvvet ile eşyanın iç yüzlerini, mânâl...
Ön yargı “Peşin fikirler muhakemesiz hükümlerdir.”  (Voltaire) Buna göre peşin fikir, yani ön kabuller muhakeme sürecine ihtiyaç duyar ve müsbet düşünmede akıl yürütmenin bir ilk adımı olabilirler. Düşünmek de ön yargıların bir anlamda düzenlenmesi olmasın...
Özgürlük – 2 Göç ediyor olmaları özgür ruhlu karakterlerini gösterse de leylekler, her yıl aynı yerleri tekrar ziyaret ediyorlar; bu da onların sadakatlerini gösteriyor. Özgürlük sadakati kaybettirmiyor, geliştiriyor. Kâinat da bu geliş ve gidişlerle bir istikrar...
Özgürlük – 1 “Tekliyor işte çağın çarkına okuyan çark Ve durdu muydu bu kör, avara kasnak Bir zincir yitirenler bir dünya kazanacak” (Can Yücel) Einstein henüz 1933 yılında, savaştan çok önce, olabilecekleri henüz tam olarak hissetmeyen İngilizlere, özgürlükl...

İlk yorumu siz yazın

Makale hakkında düşüncelerinizi paylaşın:

E-Posta adresiniz kesinlikle gizli kalacaktır.


*