Devletlerin fıtratı Cumhuriyet’tir

Cumhuriyet yaygın bilinen şekli ile halkı eksene alarak uygulanan yönetim usulüdür. Cumhurî sistemlerde kararlar ve uygulamalar halkı önceleyerek yapılır, halktan olan herkes de yine halkı için çalışır, cumhurî sistemlerde herkesin himmeti milleti içindir.

İnsanın menfaatini gözeten Cumhuriyet sistemi, rejim olarak olmasa da uygulama olarak zaman içerisinde büyük devletler tarafından benimsenmiş, İngiltere, Almanya gibi monarşi ile yönetilen ülkeler bile yönetimlerini Cumhuriyet’in elementleri olan parlamento ve kanunlar ile dengelemiştir. Günümüzdeki gelişmiş devletlerin tümü ya tamamen ya da kısmen Cumhuriyet ile idare edilmektedir.

Tarihimizde Cumhuriyet ve dindarlık ilişkisi çok tartışılagelmiş bir konu olup, bir kısım insanlar dindarlık ile Cumhuriyet’in birbiri ile çeliştiğini düşünerek din ve dindarlık namına Cumhuriyet’e karşı çıkmış, diğer bir kesim ise Cumhuriyet namına dini ve dindarları reddederek Cumhuriyet’i din aleyhinde su-i istimal etmiştir. Temeli Meşrutiyet dönemindeki meşrutiyet-şeriat ilişkisine dayanan bu tartışmalara en güzel açıklamayı her iki dönemde de Bediüzzaman Said Nursî getirmiştir. Meşrutiyet için; “Meşrutiyet, şeriattandır ruhu da ondandır” diyen Bediüzzaman, Cumhuriyet’i de Meşrutiyet mânâsında kabul ederek kendisini de “dindar bir Cumhuriyetçi” olarak tanımlamıştır.

Dindarlık ile Cumhuriyet bir arada düşünüldüğü zaman, “dindar Cumhuriyet” kuvvetini dinden alan ve dinin emirleri doğrultusunda insanı eksene alıp milletin menfaatini önceleyen Cumhuriyet idaresidir. Bediüzzaman’ın tanımı ile “adalet, meşveret ve kanunda inhisar-ı kuvvetten ibaret” olan Cumhuriyet, dindar Cumhuriyet olunca adalet esaslarını, meşveret usulünü ve sınırlarını Kur’ân-ı Kerîm’den alan ve bunlar üzerine tesis edilmiş olan kanunlar ile iktidarın gücünü sınırlayan ve iktidarı halkına karşı sorumlu kılan inanca dayalı Cumhuriyet idaresidir. Dindar Cumhuriyet’te idarecinin istibdadının önündeki en büyük engel yargılanma korkusu değil Allah korkusudur. İnancı olmayan bir idareci iktidar olduğunda ise, onu sınırlayıp engelleyecek olan şey, insan hukukunu gözeten kanunlardır. Milletin istikbali ile ilgili kararlar ise meşveret vazifesini görecek bir parlamento ile Allah rızası doğrultusunda milletin hukuku en güzel şekilde müdafaa edilerek alınır. Bediüzzaman bu yönü ile Cumhuriyet fikrini desteklemiş ve milletin menfaatini gözeten cihetleri ile Cumhuriyet’e din ve dindarlık namına sahip çıkmıştır. Cumhuriyet’in yanlış uygulanan şekillerine de her zaman ve zeminde fikren karşı çıkmış Cumhuriyet ve İslâmiyet’in hukukunu beraber muhafaza etmiştir. Kendisine karşı yapılan rejim karşıtlığı ithamını da böylece çürütmüş ve kendisine bu bahane ile zulmedenlerden daha Cumhuriyetçi olduğunu hayatı ve fikirleri ile ispat etmiştir.

Bediüzzaman Said Nursî, Cumhuriyet fikrine öyle bir muhabbet besler ki, gençliğinde Tillo’da inzivada iken içtiği çorbanın tanelerini yemeyip karıncalara verir ve neden böyle yaptığını soranlara da “Bu karınca ve arı milletleri Cumhuriyetçidirler. Cumhuriyetperverliklerine hürmeten taneleri karıncalara veriyorum” der.

Yazının devamına dergimizin Ekim sayısından ulaşabilirsiniz…

BENZER KONUDA MAKALELER:

Ebedî saadet için: Empati ve farkındalık Yok iken var edilip; varlık âlemine gönderilen, hayat ve insaniyet bahşedilen insanın yaratılışı, kâinatın yaratılışıyla ilintilidir. Bu sebeptendir ki beşer, varoluşunu anlamlandırabilmek için kâinatı ve kendisini anlama gayreti göstermiştir. Bu anl...
Demirel’e göre Cumhuriyet Süleyman Demirel, Türkiye siyasetinin yarım asrına damga vuran, Türkiye’nin barajlar kralı, Bir Bilen’i, Çoban Sülü’sü... Türk siyasetinin köylü Baba’sı. Isparta İslâmköy’den çıktığı hayat yolcuğunda 10 sene yüksek yöneticilik-genel müdürlük, 22 sene...
İtaat Klişe bir söylemle başlayalım: İnsan, sosyal bir canlıdır. Sosyal bir canlı olması, hayatı boyunca kendi türünden bireylerle birlikte olması, ihtiyaçlarını giderebilmek için diğerlerine ihtiyaç duyması anlamına gelmiyor sadece. Sosyal bir canlı olmas...
“Cumhuriyet” bize niçin lâzımdır? İnsanlık var olduğundan beri çeşitli ihtiyaçları olmuştur. Tekil insanın, temel psikolojik ve fizyolojik ihtiyaçları olduğu gibi, toplumu ifade eden ”insanlığın” dahi bir takım ihtiyaçları var olagelmiştir. Beşeriyetin bu temel ihtiyaçlarından biri d...
Asr-ı Saadet’ten seçim manzaraları Cumhuriyet, halkın kendisini yönetenleri seçme özgürlüğüne sahip olduğu devlet yönetim şeklidir. Peki Cumhuriyet, Kur'ân’ın emrettiği bir devlet yönetim şekli midir? Esasen baktığımızda Kur'ân devlet yönetimi ile alâkalı ayrıntılı prensipler koymak y...

İlk yorumu siz yazın

Makale hakkında düşüncelerinizi paylaşın:

E-Posta adresiniz kesinlikle gizli kalacaktır.


*