Bir garip hâlet

“Bu can benden geçmeden
Bu dünyadan göçmeden
Bir tek seni sevmek çok değil” diyerek bitirdiği bu şiiri, sadece “Kunâla”yı yazsa bile burada anılmaya değer bir şairdir Âsaf Hâlet Çelebi.

27 Aralık 1907’de dünyaya gelen Âsaf Hâlet, Osmanlı eğitim sistemi içine doğmuş, bu gelenekle yetişmiş, bir yandan Galatasaray Sultanîsi’ne devam ederken bir yandan da babasından Farsça dersleri almıştır. Bu beslenme kaynakları, onun Doğu ve Batı’dan etkilenmesine vesile olmuş ve dönem onu yeniden doğurmuştur. Çocukluğu Cihangir’de geçen şairin ruhuna İstanbul kültürü, inceliği sinmiştir. “Zarif” ve “Çelebi” ifadeleri onda sakil durmaz. O bu hâliyle kendinde Osmanlı kültürünün izlerini taşıyan bir harita, Batı’nınsa fikrini alan halita gibidir.

İsminin sonundaki “Çelebi” ifadesi sanıldığı gibi Hz. Mevlâna’nın soyundan geldikleri için değildir, “Çelebiler” soy ismini, Âsaf Hâlet Çelebi olarak kullanır ve fakat ailecek Mevlevî kültürünü benimsemişlerdir. Gerçekten Âsaf Hâlet Hz. Mevlâna’nın nezaket ve hoşgörüsünü taşır, fakat Mevlâna soyundan olmadığını kitaplarından birinin dipnotunda yazar.

İki kere evlenmiş şairin eşi Nermin Çelebi’den Ömer adlı bir oğlu olmuştur, 1958’de Âsaf Hâlet’in ölümünden iki yıl sonra o da tüberkülozdan vefat etmiştir.

Galatasaray Sultanîsi’nde yedi-sekiz yıl öğrenim gördükten sonra Güzel Sanatlar Akademisi’ne girmiş ve Adliye Meslek Mektebi’nden mezun olup Üsküdar Mahkemesi zabıt kâtipliği yapmıştır. Osmanlı Bankası ve Devlet Deniz Yolları memuriyetinden sonra Felsefe Bölümü kütüphanesine girmiştir. Buradaki memuriyetiyle beraber çalışma fırsatı kazandığı eski kültürümüze dair el kitapları hazırlamıştır. Burada çalıştığı dönem, onun şiirinde var olan mantık ve metafiziğin ayrı bir derinlik kazanmasına vesile olmuştur.

Kendi döneminde şiirleri fazla ilgi görmemekle birlikte kişilik olarak dikkatleri üzerine çeken şair için, Betül Kadri “Portreler” dergisinin bir sayısında; “Sabahları Beylerbeyi’nden köprüye gelen vapurda, öğleyin Kapalıçarşı içindeki Çukur Muhallebbici’de, akşamları da Küllük Kahvesi’nde görebilirdiniz” diye aktarır. Bugüne kadar onun bu “garip” hâli pek çok yazılmıştır, okumak mümkündür. Biz burada şairin şiiriyle anılması gerektiğini düşünerek hayatına dair birkaç bilgiyi Mustafa Miyasoğlu’nun Âsaf Hâlet Çelebi adlı biyografi kitabından aktardık, sizi şiirleri ve şiir dünyasıyla baş başa bırakıyoruz.

1940’lı yıllarda Âsaf Hâlet garip karşılandı, sonrasında da unutuldu. Değeri ise 1980’lerde anlaşılmıştır. Hilmi Yavuz’un  “Şiir Atı”ndaki yazısı önemlidir. Âsaf Hâlet’in kıymeti, bu dergideki dosyasıyla bilinir.

Yazının devamına dergimizin Haziran sayısından ulaşabilirsiniz.

BENZER KONUDA MAKALELER:

Bir mâbed üç ibadet Günümüz mimarî yapıları, ne kadar çok kat o kadar insan anlayışı üzerine kuruludur. İnsanlar onlarca kat yüksekte otururken gökyüzüne yaklaştı, ama onu göremeyecek hâle geldi. Bazı güzellikleri gölgelediklerinin farkına varmadılar. Yüzyıllar öncesini...
Yakmayan ateş “Âteş gibi bir nehr akıyordu Ruhumla o ruhun arasından” İlk insanlar ateşi bulduklarında onu sadece ihtiyaçlarını karşılamak için kullanmışlardır. Daha sonra bazı sapkınlar ona taptı, ilah edindi. Tek yaratıcının Allah olduğunu bilmeden Hz. İbrah...
“Ben gidince nem kalır” Ona “Evler Şairi” dense de Necatigil denildiğinde, akla dokununca insanı solgun bir güle döndürüveren “Solgun Bir Gül Dokununca” şiiri geliyor. Elbette ne yapsa şairliğinin gölgesinde kalacaktı, zira Türk şiirinin büyük ve güçlü şairlerindendir. Kend...
Şiire inen nur “Duvarda bir küçük örümcek gibi İnce dertlerimle işledim bir ağ” mısralarını 21 yaşında yazmış olan, büyük şâir Necip Fâzıl’ı bu köşeye taşıyalım istedik. Hayatıyla, okudukları ve yazdıklarıyla gençlere farklı ufuklar açmış şâir ve fikir adamı, N...
“Kuşların nerde senin?” “Kuşlar mıdır onlar ki her akşam Âlemlerimizden sefer eyler” demiş Ahmed Hâşim. Bu sayıda kuşlardan bahis açalım, âlemlerimize sefer edip seherde, gün doğarken ve gün batarken ötüşleriyle, daima bir hâlde, Bir’i söyleyen kuşlara kulak verelim istedi...

İlk yorumu siz yazın

Makale hakkında düşüncelerinizi paylaşın:

E-Posta adresiniz kesinlikle gizli kalacaktır.


*