Bir garip hâlet

“Bu can benden geçmeden
Bu dünyadan göçmeden
Bir tek seni sevmek çok değil” diyerek bitirdiği bu şiiri, sadece “Kunâla”yı yazsa bile burada anılmaya değer bir şairdir Âsaf Hâlet Çelebi.

27 Aralık 1907’de dünyaya gelen Âsaf Hâlet, Osmanlı eğitim sistemi içine doğmuş, bu gelenekle yetişmiş, bir yandan Galatasaray Sultanîsi’ne devam ederken bir yandan da babasından Farsça dersleri almıştır. Bu beslenme kaynakları, onun Doğu ve Batı’dan etkilenmesine vesile olmuş ve dönem onu yeniden doğurmuştur. Çocukluğu Cihangir’de geçen şairin ruhuna İstanbul kültürü, inceliği sinmiştir. “Zarif” ve “Çelebi” ifadeleri onda sakil durmaz. O bu hâliyle kendinde Osmanlı kültürünün izlerini taşıyan bir harita, Batı’nınsa fikrini alan halita gibidir.

İsminin sonundaki “Çelebi” ifadesi sanıldığı gibi Hz. Mevlâna’nın soyundan geldikleri için değildir, “Çelebiler” soy ismini, Âsaf Hâlet Çelebi olarak kullanır ve fakat ailecek Mevlevî kültürünü benimsemişlerdir. Gerçekten Âsaf Hâlet Hz. Mevlâna’nın nezaket ve hoşgörüsünü taşır, fakat Mevlâna soyundan olmadığını kitaplarından birinin dipnotunda yazar.

İki kere evlenmiş şairin eşi Nermin Çelebi’den Ömer adlı bir oğlu olmuştur, 1958’de Âsaf Hâlet’in ölümünden iki yıl sonra o da tüberkülozdan vefat etmiştir.

Galatasaray Sultanîsi’nde yedi-sekiz yıl öğrenim gördükten sonra Güzel Sanatlar Akademisi’ne girmiş ve Adliye Meslek Mektebi’nden mezun olup Üsküdar Mahkemesi zabıt kâtipliği yapmıştır. Osmanlı Bankası ve Devlet Deniz Yolları memuriyetinden sonra Felsefe Bölümü kütüphanesine girmiştir. Buradaki memuriyetiyle beraber çalışma fırsatı kazandığı eski kültürümüze dair el kitapları hazırlamıştır. Burada çalıştığı dönem, onun şiirinde var olan mantık ve metafiziğin ayrı bir derinlik kazanmasına vesile olmuştur.

Kendi döneminde şiirleri fazla ilgi görmemekle birlikte kişilik olarak dikkatleri üzerine çeken şair için, Betül Kadri “Portreler” dergisinin bir sayısında; “Sabahları Beylerbeyi’nden köprüye gelen vapurda, öğleyin Kapalıçarşı içindeki Çukur Muhallebbici’de, akşamları da Küllük Kahvesi’nde görebilirdiniz” diye aktarır. Bugüne kadar onun bu “garip” hâli pek çok yazılmıştır, okumak mümkündür. Biz burada şairin şiiriyle anılması gerektiğini düşünerek hayatına dair birkaç bilgiyi Mustafa Miyasoğlu’nun Âsaf Hâlet Çelebi adlı biyografi kitabından aktardık, sizi şiirleri ve şiir dünyasıyla baş başa bırakıyoruz.

1940’lı yıllarda Âsaf Hâlet garip karşılandı, sonrasında da unutuldu. Değeri ise 1980’lerde anlaşılmıştır. Hilmi Yavuz’un  “Şiir Atı”ndaki yazısı önemlidir. Âsaf Hâlet’in kıymeti, bu dergideki dosyasıyla bilinir.

Yazının devamına dergimizin Haziran sayısından ulaşabilirsiniz.

BENZER KONUDA MAKALELER:

“Kuşların nerde senin?” “Kuşlar mıdır onlar ki her akşam Âlemlerimizden sefer eyler” demiş Ahmed Hâşim. Bu sayıda kuşlardan bahis açalım, âlemlerimize sefer edip seherde, gün doğarken ve gün batarken ötüşleriyle, daima bir hâlde, Bir’i söyleyen kuşlara kulak verelim istedi...
Loş odalar mektebi Bahçesindeki asırlık çınarının kuş terennümleriyle, şadırvanının su sesi birbirine karışır Galata Mevlevihânesi’nin. Mezar taşlarının ve ağaçlarının gölgesinden kedileri eksik olmaz. Şehrin göbeğinde insanı kadîm zamanlara götüren bir uzlet mekânıdır...
Hangi suyun sakasıyız? İnsan, yaratıldığından ve yaratılmış bir mahlûk olduğunu kavradığından beridir, var olmak ve yok olmak meselesi hakkında düşünmüştür. Temel ve insanî bir sıkıntı olarak karşımıza çıkan varlık-yokluk meselesine, bizim edebiyatımızda Tanzimat’a kadar h...
“Âyîneye baksam görünür sûret-i yâr” İnsan kendini seyretmeyi, beğendirmeyi seven bir mahlûktur ve ayna karşısında uzun vakitler harcar. Sabah uyanır, yüzünü yıkar, aynaya bakar. Evden çıkmadan kendine çeki düzen verir, sokağa öyle çıkar. Sonrasında dikiz aynası, cep aynası, vitrin caml...
Dünyanın Oyunları Oyun, insanın çocukluk çağından beri peşini bırakmayan ve aslında çocukluk dönemiyle sınırlandırılmaması gereken bir kültür unsurudur. Dünya hayatının bir oyundan ibaret olduğu hususu da bitmeyen bir oyun hâlinde olduğumuzun delilidir, fa...

İlk yorumu siz yazın

Makale hakkında düşüncelerinizi paylaşın:

E-Posta adresiniz kesinlikle gizli kalacaktır.


*