İHTİYAR BİR DÜNYADA GENÇ OLMAK

Böyle başlayınca sanmayın ki küresel ısınmadan bahsedeceğim. Ya da ‘Ahir zamandayız’ diye felâket tellallığı yapacağım. Yoo, benim derdim başka. 21. yüzyılda 20’lerinde bir genç olarak, maddî tarihin nazarıyla, zamanın neresinde durduğuma bakacağım ben.

Şanlıurfa dolaylarındaki Göbeklitepe, bilinen en eski insan yapısına ev sahipliği yapan mekânlardan biri. Günümüzden yaklaşık on iki bin yıl önce, beşer henüz emekleme aşamasındayken, şu anda tam olarak bilinmeyen bir gayeyle taşlar dikip motifler oyar. Ardından, emekleyen insanlık yürüyüp koşmaya, konuşup düşünmeye başlar yavaş yavaş, hayır evrimden bahsetmiyorum, insanlığın düşünce gelişiminden bahsediyorum. Beşerin ergenlik evresi olarak nitelendirdiğim bir zaman gelir, milattan biraz önce, Sokrates’in, Platon’un beyin mıncıklayan soruları; beşerin, tıpkı kimliğini bulmaya çalışan bir genç gibi, zaman zaman atarlı, agresif, zaman zaman meraklı ve kuşkulu, biraz radikal, ama düşünceli hâlleri başlar. Sorular sorar, cevaplar bulur, tatmin olmaz tekrar sorar ve bir usül, bir düşünce yöntemi yavaş yavaş şekillenmeye başlar koca kafalı beşerin tarihî zihninde.
19

Zaman geçer, şehirler kurulur, şehirler yıkılır, bir aydınlanır, bir kararır dünya. Yetişkinliğe adım adım ilerleyen beşer, düşüne düşüne, yaşaya yaşaya pişer, asr-ı saadette kemâlini bulur. Ancak insanlık da insan gibidir, vakti vaktini tutmaz, bildiğini unutur, yetmişinde görmüş geçirmiş bir ihtiyarken bir anda yedisinde şımarık  bir çocuğa dönebilir. Bu dalgalanmalar ömürle orantılıdır, yüz senelik insan ömründe günlere denk düşen bu hareket, on binlerce yıllık insanlık tarihinde asırlara tekabül eder. Zaman ilerledikçe dalgalanmanın şiddeti de artar. İşte benim durduğum yer beşerin ihtiyarlığı ve bu ihtiyar zihnin dalgalanmaları da yaşıyla orantılı.

Binlerce yılda büyümüş bir zihnin evladı olmak kolay değil. Okunacak binlerce eseri, tarih derslerinin müfredat yükünü geçtim, bu yükün bir de bireyin zihnine bir baskısı var. Yolumu bulmaya çalışırken her adımda ayağıma dolaşan bir endüstri devrimini, her insanca yaşama çabamda önüme heyula gibi dikilen kapitalizmi, sorduğum her sorunun benden önce sorulmuş, diyeceğim her sözün benden önce söylenmiş olmasını aşmam zor.  Kendi küçük dünyamda hiç görmediğim, tecrübe etmediğim bir dünya savaşının zihnimi şekillendiren izlerinden sıyrılmam zor. ‘Bak ben her şeyi gördüm geçirdim, binlerce yılda oldum, piştim’ diyen dengesiz mutaassıp ihtiyara; bir müsaade eder misin kendimi bulayım, demek, bir yandan da birikiminden faydalanmak hele, çok zor.

Zihnimi aynalarla dolu hücrelere tıkan bu müstebit ihtiyardan kurtulmanın yolunu irademi kullanmakta buldum. Bu sefer yeni bir sorun çıktı karşıma: İradem dediğim ve güvendiğim şey, cüz’i. O kadar küçük ki, yetmiyor, yetemiyor beni kurtarmaya. Hür olma çabam o kadar komik ki şu iradeyle, karşımda kahkahalarla gülüyor pençesinde çırpındığım canavar. Ama kendisine iki çift lafım var!

Ya elimde olan tek şeyi, zayıflığımı bir silah olarak kullanırsam, gülmeye devam edebilir misin? Ya cüz’i irademi senin elinden alır, bin beş yüz yaşında bir gencin eline verirsem? Ya kendimi senin değil de, senden de büyük bir’in kölesi yaparsam, sana da hükmü geçen birinin? O zaman da böyle hükmedebilir misin?

BENZER KONUDA MAKALELER:

HELÂL-HARAM DENKLEMİNDE İNSAN-EŞYA DEĞİŞKENİ... Bir düşünsenize, hayatımızda karşılaşacağımız her an, her olay, her eşya için “Bunlar helâldir, şunlar haramdır” diye bir liste olsaydı, ne denli kolay olurdu dini yaşamak. Haram olduğu apaçık hareketlerden sakın, helâl listesindekileri uygula, iş...
Bilgisayar oyunu bağımlılığı Her şey, öncelikle hayatımıza bilgisayarların girmesiyle başladı. İnternet bağlantısının eklenmesiyle de bizi arayan kişilerin telefonda meşgul tonu dinleme süreleri de bir hayli arttı tabiî. Bunlarla birlikte doğal olarak oynanan oyunlar da gelişmey...
BİR VARMIŞ, BİR YOKMUŞ, BİR SARMAŞIK Kaygılı olduğumuz bir an duralım. Bedenimize ve içimizden geçen seslere odaklanalım. Kalbimizin düzensiz çarpıntısı, karnımıza giren ağrı, kafamızın arkasında fısır fısır konuşan ses ne anlatıyor bize? Okuldaki sınavlardan mı bahsediyor? Düğün hazırl...
YENİ ADIYLA MİNDFULNESS, BİLDİĞİMİZ ADIYLA TEFEKKÜ... Psikolojiye ilgili olanlarınız bilir, son yıllarda “pozitif psikoloji” adı altında, insanın hangi koşullarda olumlu gelişme ve ilerleme gösterdiğini inceleyen bir psikoloji dalı ortaya çıktı. Pozitif psikolojinin ise Mindfulness, diğer bir deyişle “b...
TERK-İ DÜNYA, TERK-İ TECH Bugünkü akıl yapısıyla geçmişte yaşamak varmış. Hayatın devamını sağlamak için gerekli minimum şartların çok az, yeryüzünün geniş ve henüz parsellenmemiş durumda olduğu zamanlardan bahsediyorum. AROG filmindeki Arif gibi, fakat kendi isteğiyle ve yan...

İlk yorumu siz yazın

Makale hakkında düşüncelerinizi paylaşın:

E-Posta adresiniz kesinlikle gizli kalacaktır.


*